Himalajska sol je posebna vrsta soli koja se u Europi, Sjevernoj Americi i Australiji počela prodavati u 21. stoljeću, a koja porijeklo vuče iz rudnika soli Khewra u Pakistanu. Sol izvađena iz ovog, drugog najvećeg rudnika soli na svijetu, nalazi se u rasponu od bijele, transparentne do narančaste i ružičaste boje. Produkt dla cukrzyków. Sól himalajska jest polecana osobom chorującym na cukrzycę, ponieważ pozwala uregulować poziom cukru we krwi. Dodatkowo wzmacnia kości, dlatego warto, aby stosowały ją osoby starsze, u których ryzyko wystąpienia osteoporozy jest znacznie wyższe. Produkt wykorzystywany jest również w salonach kosmetycznych Sól wykazuje wpływ nie tylko na tętnice, ale również na inne narządy. Jej nadmiar w diecie zwiększa ryzyko raka żołądka, nadwagi, otyłości, osteoporozy oraz kamicy nerkowej . Co ciekawe, liczne doniesienia ze świata nauki pokazują, że nadużywanie soli ma swój udział w przebiegu demencji. Želite li interijer koji je trendi, drugačiji, skladan po feng shui načelima i ima ono nešto posebno lampa od himalajske soli je nešto što vam nedostaje. Himalajska sol je sol vulkanskog podrijetla koja ima vrlo ljekovita svojstva te se njene boje prelijevaju iz narančastih u ružičaste tonove. Osim svojstava kojima ova sol utječe na zdravlje prilikom konzumacije iste, himalajska sol Na całe szczęście istnieje alternatywa dla soli kuchennej, która jest o wiele, wiele zdrowsza i… różowa! Sól himalajska. Dziś przedstawimy Wam aż 5 powodów, dla których warto włączyć ją do swojej diety! Zobacz Sól himalajska Trzy Ziarna 1000 g w najniższych cenach na Allegro.pl. Najwięcej ofert w jednym miejscu. Radość zakupów i 100% bezpieczeństwa dla każdej transakcji. vytxD. Sól himalajska o charakterystycznym różowym zabarwieniu pochodzi – wbrew swej nazwie – z pakistańskiego regionu znajdującego się około 300 kilometrów od Himalajów. Sól himalajska reklamowana jest jako najzdrowsza sól świata wydobywana tradycyjnymi metodami. Dzięki swoim właściwościom wykorzystywana ma być od wieków w pakistańskiej medycynie ludowej. Tyle tytułem reklamy. A jaka jest prawda?Czym jest sól i jakie są jej rodzaje?Sól to krystaliczny minerał składający się z dwóch pierwiastków: sodu oraz chloru. Ze względu na pochodzenie i sposób przetwarzania wyróżnia się:sól warzoną, sól morską, sól kamienną. Sól warzona nazywana również kuchenną powstaje wskutek odparowania wody z soli kamiennej. Jest niemal czystym chlorkiem sodu, gdyż na etapie jej produkcji większość pierwiastków śladowych ulega odparowaniu. Do soli kuchennej często dodaje się substancje przeciwzbrylające i wybielające, a w Polsce od 1997 roku [1] również jod. Fortyfikacja jodem to element profilaktyki chorób tarczycy powiększonej tarczycy, czyli wola. A także przeciwdziałanie kretynizmowi, czyli chorobie dotykającej dzieci, które w trakcie życia płodowego były narażone na niedostateczną podaż jodu. Ze względu na silne przetworzenie i oczyszczenie, sól warzona ma opinię mniej wartościowej niż inne w tabletkach w leczeniu chorób tarczycy. Poznaj jego działanie i skutki uboczneNa jakie choroby zapada tarczyca? Ich objawySól morska powstaje w wyniku odparowania wód oceanicznych lub wód pochodzących z jezior słonowodnych. Proces ten wiąże się z niewielkim przetworzeniem, dzięki czemu sól morską uważa się za naturalną. Na rynku dostępnych jest wiele odmian soli morskiej, różniących się składem i jakością. Od miejsca pozyskiwania zależą proporcje pierwiastków śladowych, wynikający z nich kolor, a także smak. Im ciemniejsze zabarwienie soli morskiej, tym więcej spodziewać się można składników mineralnych, ale również zanieczyszczeń. Ze względu silne zanieczyszczenie wód oceanów i mórz sól morska może zawierać śladowe ilości metali rodzajem soli jest sól kamienna. Ściśle rzecz ujmując, również jest ona solą morską, choć powstałą przed wiekami, po wyschnięciu mórz prehistorycznych. Występuje w postaci brył o różnym zabarwieniu: od szarego, przez pomarańczowe, aż po niebieskie lub zielone. Znajdziemy tu śladowe ilości składników mineralnych, takich jak: magnez, żelazo, potas, wapń, cynk oraz jod. Rodzajem soli kamiennej jest sól himalajska różowa, która swoją charakterystyczną barwę zawdzięcza obecności tlenku kamienna jest nieprzetworzona i nieoczyszczona, ma więc opinię najzdrowszego rodzaju himalajska – skład. Czy rzeczywiście jest wartościowy?Sól himalajska skład chemiczny ma bardzo zbliżony do składu soli kuchennej. W obu przypadkach 97-98 proc. masy soli stanowi chlorek sodu (NaCl), a pozostałą część niewielki odsetek wody i śladowe ilości innych pierwiastków, które ani nie są szkodliwe, ani nie zapewniają godnych uwagi efektów debacie na temat wyższości jednego rodzaju soli nad innym, najczęściej podnoszonym argumentem jest właśnie zawartość wyżej wymienionego związku chemicznego. Niektórzy producenci i dystrybutorzy uzasadniają, że sól himalajska skład ma korzystny, bo chlorek sodu nie przekracza 40 proc. zawartości. Trudno o większe niedomówienie, wynikające z faktu podawania danych na temat ilości sodu, nie zaś chlorku podkreślany jest również fakt, iż sól himalajska zawiera "84 minerały niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu". Taka informacja pochodzi z kart książki "Water and Salt: The Essence of Life: The Healing Power of Nature" autorstwa dr Barbary Hendel i Petera Ferreiry. To jedyne źródło tych danych. Wyliczanie wszystkich opisanych tam składników mineralnych nie ma sensu, dość zaznaczyć, że obok nieznacznych ilości potasu, wapnia, cynku czy żelaza znajdują się na tej liście również niebezpieczne dla zdrowie uran, pluton, rtęć i ołów. Badanie przeprowadzone przez bawarski Urząd ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności wykazało, że w piętnastu różnych próbkach soli himalajskiej znaleziono, maksymalnie 8 różnych składników mineralnych, zamiast deklarowanych 84. pierwiastków. Popularne produkty kontra nadciśnienie – te 10 hitów polecaj... W Certificate of the Analysis of Himalayan Crystal Mineral Rock Salt mającym przekonać o wartościach soli himalajskiej, przedstawiono co prawda pomiary dla wspomnianych 84 pierwiastków, jednak zawartość 45 z nich nie przekroczyła 0,01 ppm, co oznacza, że sposób pomiaru nie potwierdził w sposób konkretny obecności danego składnika. Tylko kilkanaście rodzajów pierwiastków odnotowano na poziomie przekraczającym 1 ppm, wśród nich zaś znalazły się także te uznawane za szkodliwe: kadm, tal oraz ołów. Pierwiastki traktowane jako niezbędne dla zdrowia nie występują w ilości, która pozwalałyby sformułować jakiekolwiek wiążące oświadczenia należy, że niezależnie od reprezentacji jakościowej pierwiastków stanowią one łącznie 2-3 procent składu soli. To naprawdę niewiele. Nawet jeśli pod uwagę weźmiemy te najsilniej reprezentowane: potas (3,5 g/kg), czy wapń (4,05 g/kg), przy zaleceniu ograniczenia dziennej dawki soli do 5 g, czyli 1 łyżeczki (zgodnie z wytycznymi WHO), ilość ta albo nie ma dobroczynnego wpływu na zdrowie, albo nie stanowi zagrożenia (jeśli mowa np. o kadmie czy ołowiu). Zgodnie z wyliczeniami bawarskich ekspertów łyżeczka soli dziennie dostarcza około 2,25 miligramów wapnia, podczas gdy dzienne zapotrzebowanie na ten składnik szacuje się na 1000 jakiejkolwiek soli nie może być więc traktowane jako sposób na dostarczenie do organizmu składników mineralnych za wyjątkiem sodu i chloru. Dietę zasobną w odpowiednie dawki magnezu, wapnia czy żelaza konstruuje się za pomocą innych produktów objawia się nadmiar i niedobór sodu w organizmie?Sól himalajska – właściwości i kontrowersjeW soli również himalajskiej występuje sód – najbardziej niekorzystny z obecnych związków. Stanowi on niemal 40 procent soli. Nadmiar sodu w diecie przyczynia się do zwiększenia ryzyka udaru mózgu i niekorzystnie wpływa na ciśnienie tętnicze. Każda sól powoduje również zatrzymywanie wody w organizmie. Pojawiające się czasem informacje na temat zdrowotnych korzyści płynących ze spożywania soli himalajskiej, nie mają żadnego naukowego producenci i dystrybutorzy przekonują, że sól himalajska skład ma tak korzystny, że jej używanie – w odróżnieniu od innych rodzajów soli – nie powoduje podwyższenia ciśnienia tętniczego krwi, a nawet może je obniżyć. Wobec powyższych informacji to stwierdzenie nieprawdziwe i może również budzić fakt, że dostępna w sprzedaży sól himalajska nie jest solą jodowaną. Niedoprecyzowana w źródłach pozostaje faktyczna ilość tego pierwiastka. Niektóre materiały wskazują, iż nie ma go w ogóle. Z danych zawartych w książce "Water and Salt: The Essence of Life: The Healing Power of Nature" Barbary Hendel i Petera Ferreiry wynika, że jest to mniej niż 0,1 g jodu na 1 kg soli. Konkretna wartość nie została określona z powodu niedokładności obranej metody jest pierwiastkiem niezbędnym w procesie produkcji hormonów tarczycy. Jego przedłużające się niedobory prowadzą do niedoczynności tarczycy oraz jego powiększenia i powstania wola. Mają również wpływ na zaburzenia płodności. Zbyt mała ilość jodu w diecie ciężarnych może powodować niewłaściwy rozwój mózgu u ramach Programu Eliminacji Niedoboru Jodu realizowanego przez polski Instytut Żywności i Żywienia, przeprowadzono w latach 2006 i 2008-2011 badanie na grupie dzieci w wieku 9-13 lat. Okazało się, że zaledwie dieta 62 proc. uczestników dostarczała jod na poziomie średniego dziennego zapotrzebowania. Badanie potwierdziło również, że sól kuchenna jodowana stanowiła znaczące źródło tego pierwiastka, a diety jej pozbawione w 96 proc. przypadków były niedoborowe w powyższe prowadzą do dwóch zasadniczych wniosków. Po pierwsze, zastępowanie jodowanej soli kuchennej pozbawioną tego ważnego pierwiastka solą himalajską może prowadzić do chorób spowodowanych jego brakiem. Po drugie zaś, zalecenia WHO nakazujące ograniczanie soli w codziennej diecie sugerują konieczność dostarczania jodu z innych różnice pomiędzy solą himalajską a naszą rodzimą solą kłodawską mogą dotyczyć smaku, konsystencji, a przede wszystkim ceny. Stwierdzenie, że sól himalajska różowa jest zdrowsza od innych, nie ma nic wspólnego ze stanem faktycznym. Bez względu na preferowany przez nas rodzaj, solić należy z umiarem. Istotne z punktu widzenia ekologii wydaje się również pytanie, czy uzasadnione jest przewożenie przez tysiące kilometrów produktu, który w zasadzie nie różni się od pozyskiwanego z lokalnych zasobów. Sól cechsztyńska, występująca także w Polsce ma właściwości chemiczne i fizyczne bardzo zbliżone do himalajskiej. Miewa nawet różową istnieją żadne naukowe dowody i opracowania, które potwierdzałyby lecznicze właściwości soli bazie PubMed, gromadzącej osiągnięcia i wyniki badań naukowców z całego świata, próżno szukać wzmianek na ten temat. Sól Himalajska nigdy nie trafiła na listę publikowaną przez Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, gdzie odnotowuje się informacje na temat wartości odżywczych produktów interesujących w kontekście trwałego wprowadzenia do diety. Rekomendacji soli himalajskiej nie udzielił również bawarski Urząd ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Instytucja ta przebadała piętnaście różnych próbek i wykazała, że sól himalajska skład swój opiera w 98 procentach na chlorku sodu, podobnie jak każda inna to cichy zabójcaPolecane ofertyMateriały promocyjne partnera Sól kamienna to skała zbudowana z minerału zwanego halitem. W starożytności pełniła rolę środka płatniczego, w średniowieczu nazywano ją białym złotem. Dziś jest najpowszechniejszą i najbardziej podstawową przyprawą, bez której nie wyobrażamy sobie życia. Choć sól to główne źródło sodu, trzeba pamiętać, że jej nadmiar w diecie szkodzi. Co warto wiedzieć? spis treści 1. Co to jest sól kamienna? 2. Rodzaje soli 3. Zastosowanie soli kamiennej 4. Objawy nadmiaru soli rozwiń 1. Co to jest sól kamienna? Sól kamienna z geologicznego punktu widzenia to skała zbudowana z halitu, który niemal w całości składa się z chlorku sodu (NaCl). Jest znana od trzeciego tysiąclecia a najstarsze wzmianki na jej temat pochodzą z dokumentów egipskich. Sól ma bogatą i barwną historię. Dziś wydobywana jest w ponad 100 krajach na świecie. Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta" Czysta, nieprzetworzona bryła soli kamiennej zawiera chlor i sód, ale także śladowe ilości innych pierwiastków: potasu, magnezu, niekiedy siarki. Większość pozyskiwana jest w kopalniach soli. Jej podziemne złoża są zbite w jednolite skalne bryły. Surowiec może być też uzyskiwany poprzez odparowywanie wody morskiej lub innych bogatych w minerały wód. Dzięki regularnemu rozkładowi kationów sodu i anionów chloru sól kamienna tworzy charakterystyczne kryształki. Może być biała, szarawa, pomarańczowa, różowa, a także zielona i niebieska. Ze względu na sposób i miejsce wydobywania, może mieć także różny kształt: kryształki mogą być grubsze lub drobne. 2. Rodzaje soli To, co nazywamy solą, może być jednym z jej trzech rodzajów: solą kamienną, solą kuchenną, solą morską. Sól kamienną można znaleźć na sklepowych półkach obok pozyskiwanej z niej soli kuchennej, która jest oczyszczona i bardzo przetworzona. Sól kamienna wyróżnia się grubszymi kryształami (mielona, ma różne stopnie rozdrobnienia). W przeciwieństwie do soli kuchennej nie jest poddawana procesowi ługowania. Sól kuchenna, zmielona na biały proszek, jest zaliczana do białych trucizn (wraz z cukrem i białą mąką pszenną). Jedną z odmian soli kamiennej jest także tak zwana sól himalajska, która ma charakterystyczny, różowy kolor. Jest bardzo bogata w jod - podobnie jak sól morska. To dlatego poleca się ją osobom z niedoczynnością tarczycy. Zobacz także: 3. Zastosowanie soli kamiennej Sól kamienna jest najpowszechniejszym rodzajem soli. To jeden z ważniejszych surowców w przemyśle spożywczym (sól kuchenna, sól warzona) oraz chemicznym. Stosuje się ją w kuchni w celu polepszania smaku potraw. Dodaje się ją niemal do wszystkiego, także do wypieków czy naleśników na słodko (jako nośnik smaku). W zależności od rodzaju i grubości sól można wykorzystywać również jako konserwant. To nieodzowny składnik przetworów domowej roboty, takich jak ogórki kiszone czy kiszona kapusta. Sól kamienna może być wykorzystywana także do posypywania zimą chodników, co zapobiega ślizganiu się po oblodzonych fragmentach dróg. Jest również stosowana jako środek do rozmrażania i budowy aparatury pomiarowej. Sól kamienna znajduje również zastosowanie w kosmetyce. Jej grube kryształki wykorzystuje się przede wszystkim do tworzenia peelingów i kąpieli solnych. Wystarczy kilka garści rozpuścić w ciepłej wodzie i położyć się w niej na około kwadrans. Aby wykonać peeling solny, wystarczy wymieszać garść soli z olejem kokosowym lub oliwą z oliwek i dokładnie wymasować wilgotną skórę. Poprzez masaż kryształki usuwają martwe komórki naskórka i odblokowują pory, wygładzając cerę. Można również spryskać włosy wodnym roztworem soli, uzyskując efekt naturalnych fal. Sól kamienna ma także walory zdrowotne. Jej roztwór warto wykorzystać jako płukankę do gardła, która koi bólu i łagodzi opuchlizną towarzyszącą infekcji. Przy zapaleniu zatok sprawdzą się inhalacje z soli kamiennej, a moczenie opuchniętych, bolących stóp w ciepłej wodzie z solą pozwala zredukować ich obrzęki. 4. Objawy nadmiaru soli Sól jest w głównym źródłem sodu, składnika niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Trzeba jednak zawsze pamiętać, że jej nadmiar szkodzi. Często słyszy się, że sól osłabia strukturę kości i sprzyja rozwojowi chorób serca, takich jak nadciśnienie, miażdżyca, zawał serca czy udar mózgu. To prawda, ale nie oznacza to, że należy ją wyeliminować z jadłospisu. Wystarczy ograniczać spożywanie soli. Warto przy tym pamiętać, że niezależnie od jej rodzaju, wpływ zawartego w niej sodu na organizm jest taki sam. Oficjalne zalecenia mówią, że dorosły człowiek nie powinien jeść więcej niż 5 g soli dziennie, dziecko zaś od 2 do 3,5 g. Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki. polecamy to przyprawa, bez której pewnie większość z nas nie wyobraża sobie przygotowywania codziennych posiłków. Warto jednak pamiętać, że nie jest ona przeznaczona dla każdego, zwłaszcza w większych ilościach. Zapotrzebowanie na sól uzależnione jest od wielu czynników. Zgodnie z zaleceniami WHO dziennie powinniśmy spożywać nie więcej niż 5 g soli, czyli mniej więcej tyle, ile zmieści płaska łyżeczka do herbaty. Dla dzieci i młodzieży norma ta jest jeszcze niższa i wynosi od 1,9 do 3,75 g/dobę, w zależności od wieku i zapotrzebowania energetycznego dziecka. Czy założenia te są spełniane? Jak się okazuje nie. Spożycie soli w wielu krajach przewyższa zalecaną normę, a w Polsce przekracza ją nawet 2-3 krotnie. Główny wpływ na ten fakt ma to, że sól to nie tylko biały proszek w solniczce, ale też składnik wielu produktów czy konserw, których spożycie sukcesywnie rośnie. Poza tym istotnym źródłem soli są chleb, szynka czy ser, będące stałym elementem diety statystycznego Polaka [1]. Z czego składa się sól? Podstawowym składnikiem soli kuchennej (NaCl) jest jon chlorkowy (60,66%) oraz sodowy (około 39,34%), w śladowych ilościach występują w niej też takie pierwiastki jak potas, wapń, magnez, siarczany, żelazo, mangan, nikiel, chrom, ołów, kadm, cynk, miedź, lit, kobalt, arsen, selen i inne [2]. Zbyt mało/zbyt dużo Ilość sodu w diecie ma za zadanie uzupełnić jego straty z potem, moczem i kałem, a w przypadku dzieci i młodzieży umożliwić prawidłowy rozwój organizmu. Sód obok chloru i potasu to podstawowy elektrolit organizmu, odpowiada za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej oraz bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego. Niedobór sodu na tle żywieniowym występuje bardzo rzadko, głównie ze względu na wspomniane wszechobecne występowanie w pożywieniu. Zbyt wysoka z kolei zawartość soli w diecie, zwłaszcza utrzymująca się długotrwale, prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych z powodu zwiększonego stężenia sodu w surowicy. Nadmiar sodu może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, miażdżycy i zaburzeń rytmu serca. Poza tym powoduje większe wydalanie wapnia z moczem, a w konsekwencji powstawanie kamieni nerkowych. Duże spożycie soli wiąże się również z występowaniem udarów mózgu oraz zwiększa ryzyko raka żołądka [3]. Sól himalajska jako lepsza alternatywa? Jaką sól wybrać, aby zrobić to dobrze? Dużą popularnością w ostatnim czasie cieszy się sól himalajska. Opisuje się ją jako wydobywaną ze złóż położonych w Pakistanie, u podnóża Himalajów, w miejscu, gdzie miliony lat temu znajdował się prehistoryczny ocean. Uważana jest za najzdrowszą i najczystszą sól na świecie. Posiada barwę od białej do jasnoróżowej i ciemnoczerwonej, w zależności od zawartości żelaza [4]. © kerdkanno / 123RF Producenci prześcigają się w zachwalaniu zalet i właściwości zdrowotnych owego produktu: ponoć zawiera wiele cennych minerałów i pierwiastków śladowych, które nie występują w oczyszczonej soli kuchennej oraz pozbawiona jest wzbogaceń chemicznych i zanieczyszczeń często występujących w soli morskiej. Czy tak jest naprawdę czy jest to jedynie chwyt marketingowy? Analizę porównawczą pod względem zawartości mikro- i makroelementów naszej rodzimej soli (do badania użyto sól kamienną spożywczą niejodowaną) oraz tzw. soli himalajskiej (białej) przeprowadzili naukowcy z poznańskiego Uniwersytetu Adama Mickiewicza. W próbkach soli dokonano oznaczeń podstawowych makroelementów oraz szerokiej gamy mikroelementów, wykonano również oznaczenia części nierozpuszczalnych pod kątem ilościowym i jakościowym [4,5]. Oto do jakich wniosków doszli badający: Oba typy soli charakteryzują się wysoką czystością na poziomie odpowiednio 1,2 % (sól himalajska) i 1,1 % (polska sól kamienna). Pod względem makroskładników sól polska charakteryzuje się wyższym stężeniem wapnia, a niższym stężeniem magnezu i potasu w stosunku do soli himalajskiej. W przypadku żelaza wyższym stężeniem (28,7 mg/kg) charakteryzuje się sól himalajska niż sól polska (15,3 mg/kg). Dzienna dawka żelaza, obliczona przy założonym spożyciu soli na poziomie dopuszczalnym wynoszącym 5 g na dzień, wynosi 0,144 mg/dzień i 0,077 mg/dzień żelaza odpowiednio dla soli himalajskiej oraz soli polskiej i jest niższa niż dopuszczalna wartość wynosząca 15 mg/dzień. W solach kamiennych zawartość manganu wynosiła 0,90 mg/kg dla soli polskiej i 0,26 mg/kg dla soli himalajskich. W przypadku obu typów soli przy dziennym spożyciu 5 g na dzień nie zostanie przekroczona dopuszczalna dawka manganu wynosząca 5 mg/dzień. Wyższe stężenia strontu stwierdzono w soli polskiej niż himalajskiej, podobnie jak w przypadku glinu, kobaltu, baru, rubidu. W przypadku metali ciężkich najwyższe stężenia stwierdzono dla cynku, przy czym zarówno dla soli himalajskiej, jak i dla soli polskiej nie zostanie przekroczona dopuszczalna dawka cynku wynosząca 15 mg/dzień, przy dziennym spożyciu soli na poziomie 5 g. Ta sama sytuacja dotyczy pozostałych metali ciężkich. Metaloidy (arsen, antymon i selen) na wyższym poziomie stężeń występują w solach himalajskich, tak samo jak wanad, beryl i molibden. W przypadku metaloidów najwyższe stężenia stwierdzono dla selenu. Dla większości pierwiastków ziem rzadkich ich wyższe stężenia występują w soli polskiej [5]. Wyniki przeprowadzonych analiz zobrazowano na wykresach: Wykres 1 Zawartość wybranych makroelementów w polskich solach kamiennych i himalajskich [w g/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Wykres 2 Zawartości wybranych mikroelementów (cz. 1) w polskich solach kamiennych i himalajskich [w mg/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Wykres 3 Zawartość wybranych mikroelementów (cz. 2) w polskich solach kamiennych i himalajskich [w mg/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Wykres 4 Zawartość pierwiastków ziem rzadkich w polskich solach kamiennych i himalajskich [w mg/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Podsumowanie Biorąc pod uwagę powyższe badania trudno jest znaleźć uzasadnienie dla stwierdzenia wyższości soli himalajskiej nad solą wydobywaną w Polsce. Sole obydwu typów mają porównywalny skład chemiczny, z pewnymi różnicami w zakresie niektórych pierwiastków. Różnice są jednak nieznaczne biorąc pod uwagę jednostkę w której wyrażono udział poszczególnych z nich. Nawet jeśli sól himalajska dostarcza więcej pewnych składników, takich jak magnez czy potas, to zdecydowanie lepiej ich poszukać w innym miejscu niż sól. Zarówno „zwykła” sól, jak i sól himalajska spożywane w nadmiarze będą dostarczały dużo sodu, a tym samym mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie. Nietrafiony jest także argument o tym, że sól himalajska jest wolna od zanieczyszczeń, co można zauważyć analizując szczegółowo jej skład. Na niekorzyść soli himalajskiej działa też jej relatywnie wysoka w porównaniu z polską solą cena. A skoro nie widać różnicy, to po co przepłacać. Literatura: Delahaye F: Should we eat less salt? Archives of Cardiovascular Disease 2013; 106(5): 324-332Titler Curry P., 2011. Chemical analysis of major constituents and trace contaminants of rock salt. Pennsylvania Department of Environmental M (red.): Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012Zdrojewicz Z., Wasiuk S., Wróbel M., Rola soli w organizmie człowieka oraz fenomen sodowrażliwości i sodooporności, Med Rodz 2016; 19(2): 75-82Jaworska J., Siepak M., Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14: 95–104 Czy zastanawialiście się kiedyś co to jest sól? Jakie są zalecenia jej spożycia? Jakie są rodzaje? Jakich składników sól może dostarczyć? Jak jest pozyskiwana? Jaką wybrać? Z tego artykułu dowiesz się tego wszystkiego i wiele innych faktów o soli i jej właściwościach. Ile soli możemy spożywać? Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia WHO (World Health Organization) spożywamy zbyt duże ilości soli – już na rok 2020 przypada średnio 9–12 g/osobę/dziennie – jest to ponad dwukrotność maksymalnego spożycia. Oszacowano, że jeśli globalne spożycie soli zostanie ograniczone do wyznaczonego zalecenia, może to zapobiec 2,5 miliona zgonów rocznie. Wytyczne WHO z 2012 roku zalecają maksymalne spożycia soli w ilości 5 g na dzień (1 płaska łyżeczka) dla dorosłych. Dla dzieci i młodzieży w wieku 2 do 15 lat wartość ta jest niższa i wynosi 1,9 g – 3,75 g na osobę/dobę zależnie od wieku i zapotrzebowania energetycznego dziecka. Zalecenia te nie dotyczą okresu wyłącznego karmienia piersią (0-6 miesięcy) i okresu wprowadzania pokarmu uzupełniającego z kontynuacją karmienia (6 – 24 miesiąca). Spożywana sól powinna być jodowana lub wzbogacana jodem dla zachowania zdrowego rozwoju mózgu u płodu i małego dziecka, ale także dla zachowania prawidłowych funkcji umysłowych u dorosłych ludzi [1,2]. Gdzie występuje sól? Mając na myśli ograniczanie soli nie chodzi tylko o sól dodawaną do potraw z solniczki. Powinniśmy brać pod uwagę, że spożywamy także sól występującą naturalnie w niektórych produktach jak mięso, jaja, owoce morza, niektóre warzywa i produkty mleczne, a głównie chleb, który dominuje w naszych jadłospisach. Bardzo duża ilość soli dodawana zostaje do produktów przetworzonych i przekąsek jak chipsy, paluszki, krakersy, wędzone ryby i wędliny, konserwy mięsne i warzywne, dania typu fast food, itp. Aby bardziej zobrazować ilość soli w produktach przetworzonych, eksperci posługują się przykładem pizzy, która smakuje zarówno dorosłym jak i dzieciom. W 100g pizzy jest zawarte ok. 1,53g soli co daje 30% dziennego zapotrzebowania więc zjedzenie jej w całości daje spożycie soli w ilości 8g, a więc przekroczenie o 3g dziennej porcji zalecanego maksymalnego spożycia tylko w tym jednym posiłku [2]. Powinniśmy zatem zastosować kilka przedstawionych poniżej sposobów aby zredukować nadmiar spożywanej soli z dietą: nie należy dodawać soli podczas przygotowywania potraw, zamiast tego można użyć przeróżnych ziół,nie stawiaj solniczki na stole, koniecznie ogranicza spożycie słonych przekąsek,zawsze czytaj etykiety i wybieraj produkty o niższej zawartości sodu, warzywa w zalewach i konserwowane odcedzaj i przelej przegotowaną wodą. [1] W dalszej części zdobędziesz więcej informacji o innych rodzajach soli występujących na rynku. Czym jest sól? Sól – minerał krystaliczny zbudowany głównie z dwóch pierwiastków ważnych dla organizmu – sodu (Na) i chloru (Cl). W składzie soli możemy wyróżnić niewielkie ilości innych minerałów magnezu, potasu, żelaza, wapnia i cynku. Wpływ na ilość pierwiastków ma m. in. metoda przetwarzania soli po jej usunięciu z oceanu lub kopalni [3]. Istnieją trzy sposoby pozyskiwania soli w praktykach handlowych: naturalne powolne odparowywanie wody morskiej na słońcu w wyniku czego pozostaje osad w postaci kryształków soli;warzenie solanek polegające na podgrzewaniu wody pozyskiwanej z tzw. źródeł solankowych (wody zawierające duże stężenie chlorku – sodu);górnicze wydobycie soli kamiennej [4]. Co to jest sód i jakie ma znaczenie dla organizmu? Sól składa się w 40% z sodu. Na opakowaniach produktów spożywczych rzadko podana jest zawartość soli, natomiast podawana jest zawartość sodu, dlatego warto wiedzieć, że 1 g sodu (Na) odpowiada 2,5 g soli (NaCl). Stężenie fizjologiczne sodu we krwi wynosi 135 – 145 mmol/l. Nadmiar sodu usuwany jest z moczem, a w stanach niedoboru dochodzi do zatrzymywania go w organizmie. Rola sodu w organizmie: Podstawową funkcją tego pierwiastka jest utrzymanie równowagi wodno – elektrolitowej, kwasowo – zasadowej oraz wspomaganie układu mięśniowego i nerwowego. Zapotrzebowanie na sód zależy od wieku, aktywności fizycznej i temperatury w jakiej przebywamy. Zarówno nadmiar, jak i niedobór może być niebezpieczny dla organizmu i powodować różnego rodzaju zaburzenia i choroby. Niedobór sodu Niedobór sodu (hiponatremia) powoduje osłabienie, nudności i wymioty, bóle głowy, zaburzenia orientacji i zaburzenia łaknienia. Należy zwrócić szczególną uwagę na niedobory sodu u osób starszych, gdyż przy diecie niskosodowej dochodzi u nich do nadmiernego wydalania sodu przez nerki co może być dla tych osób niebezpieczne. Nadmiar sodu Nadmiar sodu (hipernatremia) może prowadzić do konsekwencji zdrowotnych takich jak nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, rak żołądka, rak przełyku, może sprzyjać rozwojowi osteoporozy, powstaniu kamicy nerkowej, a nowe badania pokazują, że także otyłości. Wystarczające spożycie sodu (Poniższy akapit został zaktualizowany zgodnie z nowymi Normami Żywienia – przyp. redakcji) Dla populacji Polski [5] ustalono normy zgodnie z poziomem wystarczającego spożycia (AI) sodu dla zachowania odpowiedniej równowagi wodno – elektrolitowej organizmu. Uwzględniono różnice zapotrzebowania w zależności od płci, wieku i stanu fizjologicznego. Dla dorosłych wynosi 1500 mg i jest odpowiednio mniejsza dla dzieci, młodzieży, a nie zmienia się w okresie ciąży i laktacji i dla osób starszych. Tabela norm na sód ustalona na poziomie wystarczającego spożycia (AI): Grupapłeć, wiek (lata)Sód (mg)Niemowlęta0 – 0,50,5 – 1120370Dzieci1 – 34 – 67 – 975010001200Chłopcy10 – 1213 – 1516 – 18130015001500Mężczyźni19 – 3031 – 5051 – 6566 – 75> 7515001500150015001500Dziewczęta10 – 1213 – 1516 – 18130015001500Kobiety19 – 3031 – 5051 – 6566 – 75 > 75 Ciąża Laktacja1500150015001500150015001500Źródło: Normy żywienia dla populacji Polski. PZH, Warszawa; 2020 Ile to jest 1500 mg sodu? Aby przyjąć w ciągu dnia 1500 mg sodu, należałoby spożyć: 1 jajko (140 mg)230 g świeżego mleka (50 mg)200 g jogurtu naturalnego (40 mg)200 g jogurtu naturalnego o niskiej zawartości tłuszczu (76 mg)50 g surowego selera (140 mg)60 g gotowanego szpinaku (120 mg) (źródło: Alternatywa dla chlorku sodu – sól potasowa Solą, która jako jedyna może być pomocna w zmniejszeniu spożycia sodu jest sól sodowo – potasowa, w której składzie występuje 50% chlorku sodu, a resztę zastępuje się solami potasowymi. Chlorek potasu w zbyt dużej proporcji może wpływać na odczuwanie lekko gorzkiego posmaku w potrawach. W kilku badaniach nie wykazano żadnej różnicy w odniesieniu do gorzkiego smaku przy zastępowaniu 30–40% chlorku sodu chlorkiem potasu, ale gdy chlorek potasu został zastąpiony w większej ilości, zauważono już dominację goryczki [3]. Wyniki badania opublikowane w 2020 roku w Hypertension potwierdziły dobroczynne działanie chlorku potasu jako zamiennika soli. Używanie soli sodowo – potasowych pozwala na zmniejszenie spożycia sodu zarówno w składzie produkowanej żywności jak i podczas gotowania w domu. Istnieją dowody, że zastąpienie chlorku sodu substytutami potasowymi obniża skurczowe i rozkurczowe ciśnienie krwi. Należy jednak brać pod uwagę ryzyko związane ze spożywania soli wzbogaconymi w potas, które obejmuje możliwe wystąpienia hiperkaliemii i jej głównych skutków ubocznych czyli: arytmii i nagłej śmierci sercowej, zwłaszcza u osób ze stanami upośledzającymi wydalanie potasu, takimi jak przewlekła choroba nerek [24]. Cena soli morskiej jodowanej z potasem o obniżonej zawartości sodu to koszt. ok. 3-4 zł za 350 g. © siamphotos / 123RF Sól stołowa lub warzona – pozyskiwana jest przez odparowanie na gorąco wodnego roztworu soli kamiennej. Zalety Większość zanieczyszczeń i pierwiastków zostaje zlikwidowana w procesie odparowywania dlatego w jej składzie jest tylko czysty chlorek sodu. Wady Sól ma konsystencję drobnych, białych kryształków z tendencją do sklejania się, dlatego dodawane są do niej substancje przeciwzbrylające (jod i żelazocyjanek sodu). Mimo tego, że jest to najpopularniejsza sól na świecie, określa się ją jako gorszą od innych rodzajów soli z powodu jej przetworzenia [3,6]. Smak i zapach Wyniki badania opublikowanego w SPEX CertiPrep, Metuchen, NJ. w 2012 roku, które polegało na zbadaniu różnego rodzaju soli pochodzących z różnych stron świata wykazało – w przypadku soli kuchennej – brak jakiegokolwiek smaku i zapachu [7]. Zastosowanie i cena: Jest to najbardziej dostępna i najczęściej stosowana sól w kuchni. Za sól warzoną jodowaną zapłacimy od plus przesyłka jeśli robimy zakupy online, a za sól warzoną niejodowaną średnio 0,99zł/kg. Sól morska Proces jej pozyskiwania polega na naturalnym, powolnym odparowaniu wody oceanicznej lub wody z jezior słonowodnych. Sole morskie występują w wielu odmianach i są pozyskiwane z wielu miejsc świata co ma bezpośredni wpływ na ich skład mineralny. Zalety W swym składzie sole mogą zawierać pierwiastki jak potas, żelazo, magnez, które nadają jej kolor od białego, poprzez różowy, szary do czarnego, a dodatkowo wpływają na smak soli, [6]. Im ciemniejsza sól tym większa w niej zawartość minerałów. Wady Niestety sole morskie zawierają także obecność śladowych ilości zanieczyszczeń metalami ciężkimi pochodzącymi z oceanów, z których sól jest pozyskana [7]. Smak i zapach Przeprowadzone przez Department of Food, Bioprocessing, and Nutrition Scienceso badanie sensoryczne, polegające na zbadaniu 45 rodzajów soli zebranej z różnych miejsc świata, wykazało różnice w smaku, kształcie, składzie i kolorze soli w zależności od miejsca ich pozyskiwania i sposobu przetwarzania. Rodzaje soli morskich dostępne na rynku: Sole z Morza Śródziemnego bez smaku i zapachu stosowane w kuchni jako zamiennik soli jodowanej czy kamiennej. Ze względu na strukturę należy ją przed użyciem utłuc w moździerzu. Cena soli wynosi od 6,59zł/500g. Sól hawajska – w różnych kolorach – czerwony, czarny, zielony. Czerwona sól zawiera dodatek wypalanej wulkanicznej glinki przez co jej zapach jest lekko ziemisty, stosuje się ją głównie do potraw z grilla i przyprawiania mięsa. Zielona – sól bambusowa – o ziołowym aromacie wynikającym z suszenia wody morskiej pędami bambusa. Stosuje się ją głównie do podkreślenia smaku i aromatu potraw kuchni azjatyckiej. Czarna rafinowana aktywowanym węglem o wysokiej czystości, stosowana do potraw z grilla. Ceny soli wynoszą od 12zł/kg za sól zieloną do nawet 100zł/kg za sól czarną. Sole morskie z Francji: Fleur de Sel o lekkim zapachu fiołków, który delikatnie unosi się z wysychających kopców kryształków soli, nazywana kwiatem soli morskiej. Sól ta nie ma zdolności wyciągania wody z potraw dlatego stosuje się ją zwykle pod koniec przyrządzania potrawy i do nacierania mięs. Cena soli wynosi ok szara sól o lekko dymnym zapachu. Cena soli wynosi ok 85zł/ de Sel Chardonnay wędzona sól o silnym zapachu zwęglonego drewna dębu Chardonnay. Stosowana w kuchni francuskiej, ale także do potraw z grilla, owoców morza i warzyw, do zup, gulaszy, sosów. Cena soli wynosi ok 60zł/na 350g soli. Sól Izraelska Sel de Mer, biała sól z Morza Martwego o lekko metalicznym zapachu. Stosuje się ją do przyprawiania dań rybnych, mięsnych i warzywnych. Cena soli wynosi ok 178zł za worek 25kg czyli ok 7zł/kg. Sole te zostały nazwane solami dla smakoszy i znalazły miejsce w kuchniach zarówno zwykłych kucharzy, jak i najlepszych szefów kuchni na świecie [3, 7, 25]. Sól koszerna Pozyskiwana jest zarówno z podziemnych kopalni jak i z mórz. Jest to wolna od dodatków sól poprzez umożliwienie naturalnego wzrastania kryształkom w temperaturze atmosferycznej Zalety Pozyskana w ten sposób sól jest gruboziarnista, lżejsza, łatwiej się topi. Łyżeczka soli koszernej waży o wiele mniej niż łyżeczka zwykłej soli. Smak i zapach Ze względu na strukturę sól ta jest wygodniejsza w chwytaniu palcami i rozprowadzaniu po daniach ale gdy już rozpuści się w żywności, nie ma żadnej różnicy smaku i zapachu w porównaniu do zwykłej soli kuchennej [8]. Zastosowanie i cena W tradycji żydowskiej stosuje się naturalną sól do osuszania mięsa z krwi dlatego też ze względu na właściwości opisywanej soli nosi ona nazwę – koszerna. Cena wynosi ok 70 zł za opakowanie o wadze kg [8,25]. Sól kamienna Sól wydobywa się w postaci kamieni i brył poprzez górniczą eksploatację z pokładów soli kamiennej. Zalety Zawiera śladowe ilości minerałów jak żelazo, wapń, magnez, cynk, potas i jod. Nie jest poddana procesom przetwarzania, co czyni ją korzystniejszą od soli kuchennej [6]. Rodzaje soli kamiennych Kłodawska sól kamienna: na Polskim rynku najpopularniejszym i najbardziej dostępnym rodzajem soli jest kamienna i jej oczyszczona postać – sól kuchenna zawierająca w swoim składzie nieznaczne ilości bromków, jodków sodu i potasu. Wydobywana jest w kopalniach soli w okolicach Wieliczki, Inowrocławia, Bochni i Kłodowy. Za sól kamienną Kłodowską jodowaną zapłacimy 0,95zł za 1kg. Sól jodowana powstaje przez dodanie jodu do soli kamiennej. Dodanie tego pierwiastka ma na celu profilaktyczne zapobieganie chorobom tarczycy [4, 6, 25]. Kala namak: wulkaniczna, czarna sól kamienna z Indii, która składała się głównie z chlorku sodu i związków siarki, takich jak siarczan sodu, siarczek żelaza i siarkowodór co nadaje jej charakterystyczny zapach podobny do gotowanych jajek. Stosowana jest głównie do ostrych sosów i dipów oraz pikantnych przekąsek. Ceniona przez wegan gdyż dodana do tofu nadaje mu smak sałatki jajecznej. Cena soli wynosi 22zł/1kg. [3, 25] Sól alpejska: złoża soli powstały jako gruba pokrywa solna przed ponad 250 milionami lat wskutek klimatycznych i geologicznych zmian. Wydobywa się ją ręcznie i nie jest poddawana procesowi oczyszczania co zapewnia zachowanie jej składu mineralnego. Austriacka sól kamienna jest bardzo intensywna, mocna w smaku przez co jest idealna do czerwonych mięs. Cena soli wynosi ok 20 zł/100 g [9, 10, 11] Sól himalajska Sól himalajska jest rodzajem naturalnej soli kamienne wydobywanej z suchych pokładów, które powstały miliony lat temu na skutek osuszenia prehistorycznego oceanu. Dzięki temu uznaje się ją za wolną od zanieczyszczeń, które mogą występować w innych rodzajach soli dostępnej w handlu. Sól himalajska krystaliczna Tak jak mamy różne gatunki jabłek, cukru czy kawy tak samo występują różne gatunki soli himalajskiej. Za najbardziej naturalną , lecz niestety najmniej dostępną, uważa się sól nazywaną diamentową, która występuje w formie krystalicznego przezroczystego halitu [12]. Wydobywa się ją z jednego konkretnego miejsca we wschodnim regionie Karakoram w Himalajach. Jak opisano w książce pt. „ Kryształ i sól – esencja życia” , autorstwa Dr Hendel chodzi tu o oryginalną sól, krystalizującą się przez miliony lat pod wpływem wysokiego ciśnienia. Taki kryształ soli oprócz gazów obojętnych zawiera minerały i pierwiastki znajdujące się w ludzkim ciele, a dzięki swojej strukturze staje się biochemicznie dostępny dla naszych komórek, dzięki czemu łatwiej możemy wchłonąć minerały występujące w jej składzie [13]. Sól himalajska kamienna Powszechnie znaną i łatwiej dostępną jest sól himalajska kamienna, wydobywana w paśmie Gór Słonych, na południowym skraju płaskowyżu Potwar w północnej części Pakistanu, w prowincji Punjab. Na tym terenie działają 3 kopalnie soli: Khewra, Warcha i Kalabagh [14]. Najstarsza to kopalnia Khewra Salt. Sól występuje w niej w postaci nieregularnej struktury przypominającej kopułę mieniącą się naprzemiennymi pasmami kolorów od białego, poprzez różowy do czerwonego. Sól w liczbach W kopalni Khewra istnieje siedem grubych pokładów solnych o łącznej miąższości około 150 m, eksploatowanych na 18 poziomach roboczych. Zasoby te oszacowano na 220 – 600 mln ton. Rocznie wydobywa się ok 390 tyś. ton tego surowca [15]. Zastosowanie soli himalajskiej Sól himalajska ma bardzo szerokie zastosowanie nie tylko jako przyprawa w naszej kuchni. Sól ta znalazła zastosowanie w różnych dziedzinach przemysłu: przemysł spożywczypodstawowy składnik codziennej żywności,w przetwórstwie mleczarskim,w przetwórstwie mięsnym i rybnym, przemysł chemicznywykorzystywany w różnych procesach metalurgicznych przemysł farmaceutycznyjako składnik lekówsole do inhalacjiinhalatoryprzemysł hutniczydo produkcji naczyń z soli wykorzystywanych do gotowania i podawania jedzenialampy solne do dekoracji wnętrzprzemysł kosmetyczny kosmetyki do pielęgnacji ciałasole do kąpieli, żele pod prysznic [16,17]. © pinkomelet / 123RF Skład chemiczny soli himalajskiej: Przeprowadzone badanie przez Pakistańskie Centrum Badań nad Żywnością i Biotechnologią, PCSIR Laboratories Complex polegające na zbadaniu składu chemicznego próbek soli pobranych z kopalni Khewra i Kalabagh wykazało następującą zawartość minerałów w soli: Składnik chemicznyWartośćChlorek sodu 97%Siarczany0,28 – 0,58%Wapń0,08%Magnez0,11 – 0,35%Żelazo0,2 – 1,9mg/kg soliMiedź0,01 – 0,05mg/kg soliMangan0 0,04 – 0,06 mg/kg soliChrom0,21 – 0,42 mg / kg soliOłów0,03 – 0,1 mg / kg soliCynk0,02 – 0,17 mg / kg soliArsen0,03 – 0,05 mg / kg soli Wyniki mieściły się w limitach maksymalnego spożycia dla ludzi określonych przez Codex Alimentarius Commission, a niezbędne i nieistotne minerały były poniżej maksymalnego limitu spożyc0ia dla ludzi również ustalonego przez CAC [18]. Badanie porównawcze składu polskiej soli kamiennej z solą himalajską przeprowadzone przez Jaworska i Siepak wykazało, że oba typy soli mają podobny skład chemiczny. Polskie sole kamienne zawierają więcej: Ca, Cr, Mn, Co, Sr, Rb, Ba, natomiast himalajskie: K, Mg, Fe, Cu, Zn, As, Se, Pb [14]. Dlatego zastanawiając się nad wyborem soli, warto także wziąć pod uwagę naszą polską sól kłodowską. Cena i dostępność soli na rynku: Sól himalajska dostępna jest zazwyczaj w dwóch formach: drobnej soli himalajskiej oraz soli granulowanej. W większości sklepów znajdziemy ją w opakowaniach o wadze 0,5kg do1kg. Cena soli 0,5kg soli drobnoziarnistej waha się od 5,00 do 10,00 zł, natomiast za opakowanie o wadze 1kg zapłacimy około 6,00 do 20,00 zł. Granulowana sól o wadze 0,5kg kosztuje około 5,00 do12,00 zł, natomiast za opakowanie o wadze 1kg zapłacimy około 7,00 –do 25,00 zł [25]. Wpływ krystalicznej soli himalajskiej na zdrowie: Jak już wiemy, sól himalajska ma miliony lat i jest czysta, nietknięta przez wiele toksyn i zanieczyszczeń, które przenikają do innych form soli oceanicznej dlatego korzyści zdrowotne wynikające ze stosowania naturalnej himalajskiej soli krystalicznej mogą obejmować: Poprawa trawienia Minerały zawarte w soli pomagają zrównoważyć poziom pH organizmu. Dzięki równowadze pH w nasz organizm ma lepszą zdolność do skuteczniejszego trawienia i wchłaniania pokarmu w jelitach. Zdrowy sen Między godziną 2, a 4 w nocy występują w organizmie reakcje biochemiczne, które przepływają przez nasz system nerwowy, powodują zaburzenia snu i zakłócają zdolność do zasypiania. Badania pokazują, że diety niskosodowe powodują zmniejszenie objętości krwi we współczulnym układzie nerwowym, co z kolei aktywuje adrenalinę i reakcję „walcz lub uciekaj Łagodzenie bóli mięśniowych Kąpiele z dodatkiem soli to dobry sposób na złagodzenie obolałych lub skurczonych mięśni. Kąpiele te ułatwiają naszemu organizmowi wchłanianie magnezu i innych pierwiastków śladowych zawartych w soli dzięki czemu zmniejsza się skurcz mięśni i wzmacniają się nasze kości. Oczyszczanie powietrza lampami solnymi Naturalnie higroskopijne cząsteczki soli przyciągają wodę do swojej powierzchni, a ciepło z lampy powoduje szybkie odparowanie wchłoniętej przez nią wody z minerałami soli. Dlatego chociaż istnieje niewiele badań na ten temat to jednak ten proces może być pomocny w redukcji pleśni i działając wspomagająco na układ oddechowy. Poprawa samopoczucia Himalajskie lampy solne wytwarzają naturalnie miękkie, ciepłe światło, które jest podobne do blasku świecy lub ognia. Lampka taka nadaje się świetnie na lampkę nocną pomagając w odprężeniu się i odpoczynku. Pielęgnacja skóry Domowy peeling z soli gruboziarnistej z dodatkiem oliwy z oliwek, oleju kokosowego jest świetną alternatywą dla peelingów dostępnych w sprzedaży. Zabieg ten pobudza krążenie, oczyszcza skórę, zapobiega cellulitowi, zmniejszaniu typowe oznaki starzenia się skóry [19,20]. W Polsce stacjonuje firma pakistańsko – polska specjalizująca się w produkcji kosmetyków do pielęgnacji ciała z soli himalajskiej sprowadzanej z Khewra Salt. Dodaje się do nich inne naturalne składniki masło Shea, olej arganowy, płatki kwiatów, olejki eteryczne, suszone owoce. Oprócz kosmetyków (peelingi, żele pod prysznic, sole do kąpieli, masła do ciała), w ofercie firmy można znaleźć mikroklimatyczne jaskinie solne i ekskluzywne sauny solne [21]. Wspomaganie w chorobach układu oddechowego Terapie solankowe obejmują płukanie gardła słoną wodą, przebywanie w specjalnie powstałych grotach solnych oraz korzystanie z suchego inhalatora ceramicznego z komorą solną w środku, który jest przenośną alternatywą dla jaskiń solnych. Takie terapie solankowe powodują rozcieńczenie i zmniejszenie gromadzenia się śluzu ponieważ sól wykazuje działanie antybakteryjne i przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe [22]. Skład chemiczny różnych soli Rodzaj soliZawartość NaCl w %Inne składnikiSól biała spożywcza97,1Jod – 2,3 ± 0,77 mg/100gSól kamienna spożywcza 97Wapń – 0,20%, Magnez – 0,02%, Potas – 0,1%Sól morska 94 – 98Wapń – Magnez – Potas – Tlenek siarki – 1,3%Sól hawajskaczerwona, czarna, zielona, biała97,5Wapń – 24%, Magnez – 0,65%, Tlenek siarki – 4,28%Czarna Sól Indyjska Kala Namakmin 95,4Wapń >0,11%, Magnez >0,05%, Siarka – 5,85%, Tlenek siarki >1,8% Sól sodowo – potasowa70 – 75Potas – 25 – 30% Źródło: Gdzie możemy zakupić różne rodzaje soli? Różnego rodzaju wyszukiwarki handlowe zapewniają szeroki wybór różnego rodzaju soli spożywczych jak i innych produktów wykonanych z soli dostępnych online z tysiącami opinii klientów z rynków całego świata [23]. W naszym kraju można korzystać z porównywarek cenowych. Sól dostępna jest także w sklepach spożywczych i supermarketach, należy jednak sprawdzać na etykiecie faktyczne miejsce jej pochodzenia. Którą sól wybrać? Wybierając sól obierzmy sobie za cel ograniczenie spożycie sodu w naszej diecie. Lepszym rodzajem, niż sól kuchenna, będzie sól sodowo – potasowa, z obniżoną zawartość sodu przez zastąpienie jej substytutami potasu. Faktem też jest, że sole gruboziarniste technicznie zawierają mniej sodu na łyżeczkę i mają bardziej słony smak niż sól kuchenna, co oznacza, że można użyć mniej soli w porcji, aby uzyskać ten sam smak. Wybierajmy także sole naturalne, nieprzetworzone i bez dodatków przeciwzbrylających [25]. Podsumowanie Wiemy już, że pewne spożycie soli jest niezbędne dla naszego zdrowia, a sól jest wykorzystywana nie tylko kulinarnie, ale i do celów przemysłowych, w kosmetykach czy w farmacji, ale czy którąkolwiek sól można uznać za zdrowszą od innej? Nie jest właściwe twierdzenie, że istnieje zdrowsza sól, zwłaszcza że wszystkie opisane sole składają się głównie z chlorku sodu i tak niewielkiej ilości minerałów, że nie mogą mieć dobroczynnego wpływu na nasz organizm. Dlatego bez względu na rodzaj soli, powinniśmy spożywać ją z umiarem i dążyć do zredukowania jej ilości w naszej codziennej diecie. Źródła: [1] Pobrane z: [2] Pobrane z: Drake, S. L., Drake, M. A. (2011). Comparison of salty taste and time intensity of sea and land salts from around the world. Journal of Sensory Studies, 26, 25–34.[4] Lubas, R. Wydobycie i historia soli. Pobrane z: Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, 2020. Warszawa.[6] Wojtasik, A. (2018). Sól himalajska czy morska – która jest zdrowsza?. Pobrane z: Atkins, P. (2012). Analysis of Gourmet Salts for the Presence of Heavy Metals. SPEX CertiPrep, Metuchen, NJ.[8] Pobrane z: Leitner, Ch., Neubauer, F., i. in. Salt rock of the Alpine Haselgebirge Formation – ages, temperatures and structures. Pobrane z: Pobrane z: [11] Czaplewski, I., Sól alpejska. Pobrane z: Kushi, M. (2017). Himalayan salt crystal purification progcess. Patent Application Publication. Aug. 3. [13] Hendel, B., Ferriera, P. (2003). Water & salt: the essence of life: the healing power of nature. USA: Natural Resources.[14] Jaworska, J., Siepak, M. (2018). Polskie sole kamienne vs sole himalajskie– analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych. Przegląd Solny / Salt Review, 14, 95–104.[15] Pobrane z: [16] Pobrane z: Macias, S. (2015). Salt – An Overview of Various Types of Salts. Micscape & Microcopy.[18] Hassana, A., Udd Dina, A. M., Sakhawat, A. (2017). Chemical Characterisation of Himalayan Rock Salt. Pak. j. Sci. Ind. Res. Ser. A: Phys. Sc, 60(2), 67–61.[19] Jones, K. (2013). The benefits of Himalayan Salt. Pobrane z: [20] Pobrane z: Pobrane z: Pobrane z: Benefits of Salt Therapies and the Original Himalayan Salt Inhaler. [23] Pobrane z: Greer, R. C., Marklund, M., Anderson, A. M., Cobb, L. K., Dalcin, A. C., Henry, R., Apeel, L. J. (2020). Potassium-Enriched Salt Substitutes as a Means to Lower Blood Pressure, Benefits and Risks. Hypertension, 75, 266–274.[25] Leonard, J. (2018). Does pink Himalayan salt have any health benefits? Pobrane z: The store will not work correctly in the case when cookies are disabled. Ekologiczna różowa sól himalajska Sól himalajska różowa bez dodatków i konserwantów Himalajska sól różowa w codziennej diecie Firma Pro Natura działa na Polskim rynku od przeszło 30 lat. Zajmuje się produkcją ekologicznej, dietetycznej, wegetariańskiej i zdrowej żywności. Oferowane produkty są wolne od GMO. W ofercie firmy znajdziemy kasze, płatki, mąki, makarony. Od 2001 roku firma posiada certyfikat uprawniający do sprzedaży żywności ekologicznej. Sól himalajska różowa drobna to zdrowsza alternatywa dla tradycyjnej białej soli. Jest to idealne rozwiązanie do każdego rodzaju potraw. Ze względu na swój kolor sól himalajska jest ciekawą przyprawą, która udekoruje niejedną potrawę. Sól himalajska różowa jest zdrowsza od białej soli. Posiada w sobie duże stężenie selenu, wapnia i cynku. W porównaniu do białej odmiany soli, sól różowa himalajska jest również czystszą odmianą. Sposób użycia: sól himalajska różowa może być wykorzystywana do płukania gardła przy infekcjach, jako środek do inhalacji dróg oddechowych i zatok. Znajduje też bogate zastosowanie w kuchni. Może być stosowana jako zamiennik dla soli tradycyjnej. Sól himalajska różowa drobna dostępna jest w opakowaniach o pojemności 500g i 1kg. Kup dodatkowe produkty Masz pytanie? Skontaktuj się z nami Ponad 10 tysięcy zadowolonych klientów Pomoc doradcy zakupowego Pakiety badań szyte na miarę Badania w domu lub w ok. 500 placówkach Szybki termin realizacji badań Gwarancja zwrotu za niewykorzystane badania

sól himalajska na raka